Απομόνωση και ανθρώπινος νους
 |
| Artwork: Late night in train, by Ifigenia Ntakouri |
Αν ρωτήσουμε έναν νοήμον άνθρωπο αν θα προτιμούσε να νιώσει έναν ανεκτό βαθμό πόνου ή να νιώσει πλήξη για ένα μικρό χρονικό διάστημα κατά πάσα πιθανότητα θα απαντούσε πλήξη. Η κοινωνία μας όπως την έχουμε συγκροτήσει, προσφέρει στον άνθρωπο συνεχή ερεθίσματα τα οποία τα επιλέγει είτε ο ίδιος είτε κάποιος άλλος και τον βοηθάνε να αποφύγει κάθε μορφή πλήξης που τόσο απεχθάνεται και φοβάται. Στην μανιώδη αναζήτησης του ανθρώπου για ερεθίσματα και για δημιουργία, με σκοπό την αποφυγή της βαρεμάρας, αισθήματα τα οποία συνήθως αποφεύγει, όπως θυμός, πόνος, ένταση, «συμμετέχουν στο παιχνίδι αυτό» όπως αποδεικνύει ο Μίχαελ Στίβενς σε ένα από τα πειράματα του, το οποίο θα αναλυθεί στην συνέχεια. Ο περιορισμός των ανθρώπων κατά την διάρκεια του κατ’ οίκων περιορισμού είναι ένα ζωντανό πείραμα απομόνωσης, του οποίου την πορεία αλλά και τις συνέπειες μπορούμε να προβλέψουμε σε ένα βαθμό από πειράματα απομόνωσης του παρελθόντος.
Ο Μίχαελ Στίβενς, δημιουργός βίντεο στο Youtube, πραγματοποίησε τo εξής πείραμα. Αρχικά, απομόνωσε έναν άνθρωπο για μισή ώρα σε ένα δωμάτιο με μοναδικό αντικείμενο ένα κουμπί-ηλεκτροσόκ το οποίο προκάλεσε έντονο αλλά στιγμιαίο πόνο. Ο άντρας στο δωμάτιο, ο οποίος είχε δοκιμάσει να πατήσει το κουμπί προηγουμένως, μετά από ένα μικρό χρονικό διάστημα και μη έχοντας τίποτα άλλο να κάνει, βλέπουμε να το ξαναπατάει. Η απομόνωση του συγκεκριμένου ανθρώπου αλλά και κάθε ανθρώπου σε ένα χώρο χωρίς ερεθίσματα στρέφει την προσοχή του στο εσωτερικό του, δοκιμάζοντάς τον με τις σκέψεις του. Μία συνεχή προβολή ταινίας, την οποία φτιάχνει ο ίδιος και τον φέρνει αντιμέτωπο με κάθε φόβο και ντροπή που πιθανόν έχει και κουβαλάει στο υποσυνείδητο του. Αυτή την μετάβαση προσπαθούν τόσο απεγνωσμένα οι άνθρωποι να αποφύγουν, δημιουργώντας
διαρκώς ερεθίσματα τα οποία δεν την επιτρέπουν και θάβουν την αίσθηση νευρικότητας, φόβου, ανησυχίας και αναστάτωσης που φέρνει συχνά μαζί της.
Στην συνέχεια ο Μίχαελ Στίβενς συνεχίζει το πείραμα απομόνωσης, κλείνοντας τον ίδιο σε ένα δωμάτιο για τρεις συνεχόμενες μέρες το οποίο περιέχει μόνο ένα κρεβάτι, μια τουαλέτα και αρκετό νερό και φαγητό. Καθώς οι ώρες περνάνε βλέπουμε την συναισθηματική κατάσταση του άντρα να μεταπηδά από το αρχικό ενθουσιασμό και αγωνία, στο άγχος και στο στρες και τελικά να φτάνει σε ένα μετέωρο στάδιο, κατά το οποίο το όνειρο και η πραγματικότητα μπερδεύονται. Γυρνώντας στο σήμερα, κατά τον κατοίκων περιορισμό εντοπίζονται αρκετές εντάσεις μεταξύ των ανθρώπων, οι οποίες λαμβάνοντας υπόψη το πείραμα, ίσως να είναι η έντονη ανάγκη του ανθρώπου για καινούργιο ερέθισμα, ίσως ο φόβος της πλήξης και όπως προανέφερα της εσωτερικής ανάλυσης μας οδηγεί να συγκρουστούμε, να πονέσουμε, να γυρίσουμε πάλι την προσοχή μας προς τα έξω, γιατί όπως φαίνεται χειρότερο από την αποκοπή από τους άλλους ανθρώπους, είναι η αποκοπή από άλλα ερεθίσματα. Ο Μίχαελ Στίβενς ακόμα αναφέρει, κατά την διαμονή του στο δωμάτιο ότι, παρόλο που στην αρχή πίστευε ότι η βαθύτερη ανάγκη του είναι να μιλήσει με κάποιον και να του πει τι σκέφτεται, αυτό που έχει πραγματικά ανάγκη είναι να ακούσει κάποιον και να επικοινωνήσει. Την ίδια αντίδραση εντοπίζουμε και στους μοναχικούς ηλικιωμένους, οι οποίοι συχνά παρακολουθούν εκπομπές με ανθρώπους να συζητάνε και να διαφωνούν αναζητώντας αυτή την επικοινωνία που τους λείπει. Το ίδιο παρατηρείται και στις νεότερες ηλικίες αυτές τις μέρες, με πολλούς νέους να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, δοκιμασίες κ.τ.λ. σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να καλύψουν την ανάγκη της επικοινωνίας που τρέφουν.
Τέλος, κλείνω με την αναπάντεχη επιστροφή για λίγα λεπτά, του Μίχαελ Στίβενς στο δωμάτιο μετά από το τέλος των τριών ημερών. Μια κίνηση που ίσως να φανερώνει το φόβο και την ανασφάλεια που ένιωσε κατά την έξοδο του, μετά από ένα τριήμερο απομόνωσης. Από την στιγμή που βγαίνει από το δωμάτιο, τα στερεότυπα, οι κανόνες και γενικότερα το «φαίνεσθαι» που τόσο θερμά υποστηρίζουν οι κοινωνίες μας, ξαναρχίζουν να έχουν δύναμη πάλι. Πώς όμως οι άνθρωποι, σε αυτό το τεραστίων διαστάσεων πείραμα που ζούμε σήμερα, θα αντιμετωπίσουν αυτή την επιστροφή στην πραγματικότητα; Λαμβάνοντας υπόψη το πείραμα του Μίχαελ Στίβενς, αλλά και άλλων οργανισμών όπως του BBC (Into the dark - Horizon: Total Isolation), Stellify Media (Spending 24 hours in Solitary Confinement), το πείραμα εγκλεισμού που πραγματοποίησε η ιταλίδα Stefania Follini, αισθήματα φόβου, έντονου ενθουσιασμού, επιφυλακτικότητας για αυτά που εξελίσσονται γύρω μας, αποστασιοποίησης και ανασφάλειας είναι ιδιαίτερα πιθανά.
Comments
Post a Comment